Olimpiada Języka Rosyjskiego dla uczniów szkół średnich, powołana do życia w roku 1969, należy do najstarszych olimpiad przedmiotowych w naszym kraju. Podstawę działania Olimpiady stanowi rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dn. 29 stycznia 2002 r. w sprawie organizacji oraz sposobu przeprowadzania konkursów, turniejów i olimpiad (Dz.U. nr 13, poz. 125 z późn. zm.) oraz Regulamin Olimpiady.
Organizatorem merytorycznym Olimpiady jest Instytut Rusycystyki Uniwersytetu Warszawskiego na zlecenie Ministerstwa Edukacji Narodowej. Obok MEN tradycyjnym współsponsorem i współorganizatorem tej imprezy jest Stowarzyszenie Współpracy Polska-Wschód.

1. Uwagi ogólne
Głównym celem Olimpiady jest propagowanie praktycznej znajomości języka rosyjskiego oraz wiedzy objętej tematyką Olimpiady z zakresu tradycji i teraźniejszości szeroko rozumianej kultury materialnej i duchowej Rosji. Uczestnicy Olimpiady powinni zatem wykazać się bardzo dobrą znajomością języka rosyjskiego w zakresie poszczególnych umiejętności językowych (poziom B2 wg Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego) oraz wiedzą z zakresu tematyki Olimpiady, wykraczającą poza szkolny program nauczania języka rosyjskiego. Powinni też wykazać się umiejętnością samokształcenia w zakresie doskonalenia skutecznego i poprawnego komunikowania się w języku rosyjskim, zdobywania wiedzy z różnych pozaszkolnych źródeł medialnych (zwłaszcza Internetu), w tym z lektur, opracowań i publikacji prasowych wskazanych przez nauczyciela przygotowującego ucznia do udziału w Olimpiadzie. Oczekuje się, że przygotowanie i uczestnictwo w Olimpiadzie rozbudzi w uczniach zainteresowanie dorobkiem kulturowym i cywilizacyjnym Rosji, rozwinie w nich postawy ciekawości i tolerancji wobec odmienności kultury rosyjskiej, utrwali nawyk umiejętnego korzystania ze słowników i encyklopedii, regularnego kontaktu z autentycznym językiem poprzez częste wykorzystywanie nowoczesnych multimediów, takich jak Internet, filmy, prasa, literatura piękna, publikacje popularno-naukowe itp.

2. Warunki udziału w Olimpiadzie
W Olimpiadzie Języka Rosyjskiego mogą uczestniczyć uczniowie ponadgimnazjalnych szkół średnich: liceów ogólnokształcących, liceów profilowanych, techników, uzupełniających liceów ogólnokształcących i techników uzupełniających. W Olimpiadzie mogą również uczestniczyć – za zgodą komitetów okręgowych i w porozumieniu z Komitetem Głównym – laureaci konkursów języka rosyjskiego rekomendowani przez wojewódzką komisję konkursową oraz uczniowie gimnazjów i zasadniczych szkół zawodowych, realizujący indywidualny program lub tok nauki, rekomendowani przez szkołę. Wyjątek stanowią uczniowie, którzy uzyskali już tytuł laureata Olimpiady Języka Rosyjskiego.

3. Organizacja i przebieg zawodów
Olimpiada Języka Rosyjskiego ma charakter trójstopniowych zawodów o zasięgu ogólnopolskim:

3.1. Zawody I stopnia (eliminacje szkolne lub międzyszkolne o zasięgu rejonowym lub wojewódzkim)
Na zawodach I stopnia obowiązuje sprawdzian ustny z przeczytanych przez uczestnika w oryginale lektur własnych (pozaprogramowych), które powinny obejmować pozycje książkowe względnie materiały prasowe dotyczące tradycji i teraźniejszości kultury materialnej i duchowej Rosji. Zakres lektur i wymagania ustala nauczyciel przygotowujący ucznia do Olimpiady w porozumieniu z sekretarzem naukowym danego komitetu okręgowego.
Przygotowanie, przeprowadzenie zawodów I stopnia i zakwalifikowanie uczestników do udziału w zawodach okręgowych pozostaje w gestii właściwego komitetu okręgowego OJR, który może podjąć decyzję o zmianie formy i zakresu sprawdzianu.

3.2. Zawody II stopnia (eliminacje okręgowe)
Skład uczestników zawodów II stopnia ustala właściwy komitet okręgowy OJR na podstawie wyników eliminacji I stopnia. Przed przystąpieniem do zawodów okręgowych uczestnicy składają wypełnione ankiety (według załączonego wzoru). Zawody przeprowadza jury powołane przez komitet okręgowy spośród nauczycieli akademickich, doradców metodycznych i nauczycieli szkół średnich, których uczniowie nie biorą udziału w eliminacjach okręgowych.
Na eliminacjach okręgowych obowiązuje sprawdzian pisemny oraz ustny.
Sprawdzian pisemny ma formę testu, którego celem jest ocena kompetencji komunikacyjnej uczestników. Test językowy oraz szczegółowe kryteria jego oceny przygotowuje Komitet Główny OJR. Sprawdzian pisemny trwa dwie godziny zegarowe i ma charakter anonimowy, co oznacza, iż nazwiska uczestników powinny pozostać utajnione do momentu zakończenia pracy jury.
Sprawdzian ustny obejmuje wypowiedź na jeden z tematów działu I. Uczestnicy losują temat. Z uwagi na to, iż zasadniczym celem sprawdzianu ustnego jest ustalenie poziomu znajomości języka, tematy działu I zostały sformułowane w sposób, który z jednej strony daje uczestnikowi szansę zaprezentowania przygotowanej wypowiedzi, z drugiej – umożliwia jurorom podjęcie rozmowy z uczestnikiem na wybrany przez niego temat.
Jury eliminacji okręgowych wystawia uczestnikom dwie oceny:

Uczestnicy eliminacji okręgowych, którzy otrzymali łącznie ponad 70 pkt. (od 71 do 100 pkt.), uzyskują wyróżnienie.
Po zakończeniu eliminacji okręgowych komitety okręgowe OJR przesyłają do Komitetu Głównego protokoły eliminacji, informację liczbową oraz ankiety i prace uczestników, którzy uzyskali wynik wyróżniający.

3.3. Zawody III stopnia (eliminacje centralne)
Skład uczestników zawodów III stopnia ustala Komitet Główny OJR na podstawie wyników zawodów II stopnia. Do udziału w eliminacjach centralnych kwalifikowanych jest 70 osób, które uzyskały najwyższą łączną ocenę punktową w eliminacjach okręgowych. Zawody przeprowadza jury powołane przez Komitet Główny spośród nauczycieli akademickich, doradców metodycznych i nauczycieli szkół średnich, których uczniowie nie biorą udziału w eliminacjach okręgowych.
Na eliminacjach centralnych obowiązuje sprawdzian pisemny oraz ustny.
Sprawdzian pisemny ma formę wypracowania na jeden z trzech tematów zaproponowanych przez jury eliminacji.
Sprawdzian ustny obejmuje wypowiedź na jeden z tematów działu II. Uczestnik powinien przygotować co najmniej trzy tematy, z których jeden może stanowić jego samodzielną propozycję. Skala trudności oraz zakres proponowanego samodzielnie tematu powinny być adekwatne do wymogów, jakie stawiają uczestnikom inne tematy działu II. Z uwagi na to, że tematy te obejmują w większości przypadków problematykę bardzo obszerną i złożoną, uczestnicy mogą ją omawiać na wybranych przykładach konkretnych twórców, dzieł, gatunków, okresów historycznych, zdarzeń itp. Jury oceniać będzie nie tylko znajomość faktów i poprawność językową, ale też sposób ujęcia tematu oraz umiejętność prowadzenia rozmowy w języku rosyjskim. Oznacza to, iż prezentacja tematu powinna być tylko wprowadzeniem do rozmowy jurorów z uczestnikiem na wybrany przez niego temat.
Jury eliminacji centralnych wystawia uczestnikom dwie oceny:

Jury eliminacji centralnych wyłania 20 laureatów Olimpiady oraz przyznaje tytuły finalistów eliminacji centralnych. Tytuł finalisty przysługuje uczestnikowi, który otrzymał łącznie co najmniej 50 pkt., czyli połowę możliwych do uzyskania punktów.

4. Uprawnienia zwycięzców Olimpiady
4.1. Uprawnienia laureatów i finalistów Olimpiady reguluje rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007 roku w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych (Dz.U. nr 83, poz. 562).
4.2. Laureaci i finaliści Olimpiady otrzymują z języka rosyjskiego celującą roczną ocenę klasyfikacyjną. Uczniowie, którzy tytuł laureata lub finalisty Olimpiady otrzymali po ustaleniu albo uzyskaniu rocznej oceny klasyfikacyjnej otrzymują z języka rosyjskiego celującą końcową ocenę klasyfikacyjną (§ 20 ust. 7).
4.3. Laureaci i finaliści Olimpiady są zwolnieni z egzaminu maturalnego z języka rosyjskiego na podstawie zaświadczenia stwierdzającego uzyskanie tytułu odpowiednio laureata lub finalisty. Uprawnienie to przysługuje także wtedy, gdy język rosyjski nie był objęty szkolnym planem nauczania danej szkoły. Zwolnienie laureata lub finalisty Olimpiady z egzaminu maturalnego z języka rosyjskiego zdawanego w części ustnej – jest równoznaczne z uzyskaniem z tego języka w części ustnej egzaminu maturalnego najwyższego wyniku odpowiednio na poziomie rozszerzonym albo poziomie szkół dwujęzycznych; zdawanego w części pisemnej – jest równoznaczne z uzyskaniem z tego języka w części pisemnej egzaminu maturalnego najwyższego wyniku odpowiednio na poziomie rozszerzonym albo poziomie szkół dwujęzycznych. Na świadectwie dojrzałości zamiast wyniku egzaminu maturalnego z języka rosyjskiego wpisuje się odpowiednio "zwolniony" albo "zwolniona" oraz zamieszcza się adnotację o posiadanym tytule laureata lub finalisty Olimpiady i uzyskaniu z egzaminu maturalnego z języka rosyjskiego zdawanego w części ustnej – 100 % punktów w tej części odpowiednio na poziomie rozszerzonym albo poziomie szkół dwujęzycznych; zdawanego w części pisemnej – 100 % punktów w tej części odpowiednio na poziomie rozszerzonym albo poziomie szkół dwujęzycznych (§ 60 ust. 1-6).
4.4. Laureaci, a także finaliści Olimpiady mogą być zwolnieni (zgodnie z uchwałami senatów poszczególnych uczelni) z części lub całości egzaminów wstępnych (postępowania kwalifikacyjnego) do szkół wyższych.
5. Terminarz zawodów XLIII OJR

6. Postanowienia końcowe
6.1. Komitety okręgowe OJR powiadamiają w formie pisemnej szkoły o wynikach uzyskanych przez ich uczniów na poszczególnych etapach zawodów.
6.2. Uczestnikom Olimpiady przysługuje prawo pisemnego odwołania się od decyzji w sprawie uzyskanych wyników:
6.2.1. na eliminacjach I stopnia – do właściwego komitetu okręgowego w terminie 7 dni od ogłoszenia wyników;
6.2.2. na eliminacjach II stopnia – do Komitetu Głównego OJR w terminie 7 dni od ogłoszenia wyników (odwołanie może dotyczyć wyłącznie weryfikowalnej części sprawdzianu);
6.2.3. na eliminacjach III stopnia – do Przewodniczącego Komitetu Głównego OJR w terminie 7 dni od ogłoszenia wyników (odwołanie może dotyczyć wyłącznie weryfikowalnej części sprawdzianu).
6.3. Uczestnikowi zawodów III stopnia OJR zapewnia się nocleg i wyżywienie oraz zwrot kosztów podróży.